Wat is griep?
Wie loopt er risico?
Complicaties van griep
Preventie van griep
Behandeling
deGroteGriepMeting
Wat is griep?
Griep (influenza) is een virale infectie die als eerste het ademhalingssysteem aantast. Typische symptomen zijn: het plotseling optreden van hoge koorts met rillingen, hoesten, zere keel, slapheid (lethargie), spierpijn (myalgie) in de rug, armen of benen. De hoofdpijn wordt vaak erger bij het bewegen van de ogen. Influenza heeft een zeer verzwakkend effect en de patiënt zal op bed moeten liggen. De aanval duurt ongeveer zeven dagen. Na een griepinfectie zijn veel mensen nog wekenlang moe en voelen zich niet lekker.
Influenza is erg besmettelijk. Het heeft een incubatietijd van een tot drie dagen en kan zich erg snel verspreiden. Epidemieën zijn erg moeilijk te voorspellen, en wanneer ze optreden hebben ze een groot aantal sterfgevallen tot gevolg, met name onder ouderen. Zelfs als er weinig meldingen van griepgevallen zijn, kunnen elke winter in Europa vele duizenden sterfgevallen direct of indirect worden toegeschreven aan influenza.
Er zijn veel verschillende stammen van het griepvirus en deze stammen veranderen regelmatig. Dit betekent dat iemand die een griepinfectie heeft gehad, niet noodzakelijkerwijs is beschermd tegen toekomstige infecties. Er zijn twee soorten veranderingen. Het virustype kan licht veranderen (drift), of significant veranderen (shift). Als het significant verandert, is er vaak sprake van een wereldwijde epidemie (pandemie). Vanwege de riskante gevolgen van influenza is er een wereldwijd surveillancesysteem opgezet om het optreden van nieuwe stammen in de gaten te houden. Dit stelt producenten van het griepvaccin in staat om de stammen op te nemen, die naar alle waarschijnlijkheid tijdens het komende griepseizoen actief zullen zijn.
Epidemieën
Er zijn twee hoofdtypes van het griepvirus die verantwoordelijk zijn voor menselijke epidemieën: type A en type B. Type A is het type dat over het algemeen licht verandert (drift) en is de gebruikelijke oorzaak van epidemieën. Er is sprake van een griepepidemie in een bevolking als er 400 grieppatiënten zijn op 100.000 personen. Het influenzavirus type A leidt doorgaans tot ernstigere infecties dan het type B.
Pandemieën
Een pandemie wordt veroorzaakt door een grote verandering (shift) in het influenzavirus type A. Er is sprake van een pandemie als de influenza een groot deel van de wereldbevolking treft. In de vorige eeuw waren er in 1918, 1957 en 1968 pandemieën. De (Spaanse) pandemie van 1918 had een dramatisch effect op de wereldbevolking; minstens 40 miljoen mensen overleden wereldwijd.
Overdracht
Griep wordt verspreid van persoon op persoon door besmette druppeltjes, die worden afgescheiden uit de luchtwegen van een besmet persoon. Deze besmette druppeltjes verspreiden zich door hoesten, niezen of praten. Een enkel besmet persoon kan het virus overdragen aan een groot aantal vatbare personen. Een influenza-infectie ontstaat hoofdzakelijk bij mensen, maar het is bekend dat ook paarden, varkens en vogels het virus bij zich kunnen hebben en op mensen kunnen overdragen. De griep in Hong Kong in 1997 ontstond bijvoorbeeld bij kippen.
NAAR BOVEN
Wie loopt risico?
Iedereen kan griep krijgen, maar er zijn specifieke risicogroepen, voor wie de griep in het bijzonder gevaarlijk is. De risicogroepen bevatten personen met hartkwalen, long- of nieraandoeningen, diabetici, patiënten met een zwak immuunsysteem door medicatie of ziekte, en alle inwoners van tehuizen, waar influenza zich snel kan verspreiden.
In het algemeen zijn zowel kinderen als ouderen extra vatbaar, maar ouderen worden ernstiger getroffen en hun sterftepercentage is hoger, met name tijdens pandemieën.
NAAR BOVEN
Complicaties van griep
In een klein aantal gevallen kan griep ernstige complicaties veroorzaken. De meest voorkomende complicatie is een bijkomende infectie met bacteriën of virussen, resulterend in longontsteking met mogelijk fatale gevolgen. Andere complicaties zijn ontsteking van de hartspier of de hersenen. Influenza kan ook een onderliggende chronische ziekte verergeren. Onderzoek heeft aangetoond dat griepepidemieën, die zijn veroorzaakt door het influenzavirus type A, het aantal sterfgevallen van alle geregistreerde oorzaken kan verhogen.
NAAR BOVEN
Preventie van griep
In Nederland krijgen mensen die tot een bepaalde risicogroep behoren ieder najaar via de huisarts een uitnodiging om de gratis griepprik te halen.Deze zogenaamde risicogroep bestaat in grote lijnen uit mensen met:
• Hartziekten
Dit zijn veelal mensen die een hartaanval gehad hebben, die hartklachten hebben (zoals hartritmestoornissen) of die een hartoperatie hebben ondergaan.
• Longziekten
Bijvoorbeeld: astma, chronische bronchitis of longemfyseem.
• Nierziekten
Vooral als de nieren onvoldoende capaciteit hebben (dus niet bij nierstenen).
• Diabetes (suikerziekte)
Niet alleen de mensen die insuline spuiten, maar ook de mensen die tabletten met bloedsuikerverlagende middelen gebruiken.
• Beenmergtransplantatie
Mensen die recent een beenmergtransplantatie hebben ondergaan.
• HIV
Mensen die geïnfecteerd zijn met HIV.
• Verminderde afweer tegen infecties
Dit betreft vooral mensen met bloedkanker en mensen met kanker die cytostatica en/of bestralingen krijgen.
Verder omvat de risicogroep:
• alle 60-plussers sinds half oktober 2008, voorheen alle 65-plussers.
• kinderen vanaf zes maanden tot achttien jaar die langdurig salicylaten, zoals aspirine, gebruiken;
• verstandelijk gehandicapten die in een instelling voor verstandelijk gehandicapten verblijven.
NAAR BOVEN
Behandeling van griep
Antivirale medicijnen zijn op recept verkrijgbaar en verminderen de ernst en de duur van de ziekte. In het algemeen moeten deze geneesmiddelen binnen 48 uur na het optreden van de eerste symptomen van griep worden ingenomen.
NAAR BOVEN
Laatst bijgewerkt: november 2009