Wat is buiktyfus?
Waar is buiktyfus een probleem?
Complicaties van buiktyfus
Preventie van buiktyfus
Wat is buiktyfus?
Buiktyfus is een ernstige acute infectieziekte die nog steeds (endemisch) voorkomt in vele delen van de wereld. Het kan dus worden opgelopen in veel landen waar de sanitaire voorzieningen slecht zijn of het drinkwater onbetrouwbaar is. Een zeer klein percentage mensen dat de ziekte oploopt kan hieraan overlijden. Sommige mensen blijven jarenlang drager van de ziekte. In sommige delen van de wereld wordt de bacterie die buiktyfus veroorzaakt resistent tegen antibiotica, waardoor het moeilijk te behandelen is.
Buiktyfus wordt veroorzaakt door de bacterie Salmonella typhi. Deze bacterie behoort tot de salmonellagroep, die uit bijna 2.000 verschillende soorten bestaat en die lichte ziekten veroorzaken zoals voedselvergiftiging, maar ook de ernstigere ziekte buiktyfus.
Buiktyfus wordt verspreid via fecaal-orale weg. Dit kan zijn via voedsel of drinken dat is besmet door de feces van een patiënt of van een drager van de buiktyfusbacterie.
Overdracht kan ook plaatsvinden via gewassen die zijn vervuild met menselijke uitwerpselen die als meststof zijn gebruikt.
De incubatietijd is afhankelijk van de hoeveelheid bacteriën die is doorgeslikt en varieert van een tot drie weken.
NAAR BOVEN
Waar is buiktyfus een probleem?
De gegevens over het wereldwijd voorkomen van buiktyfus zijn niet meer dan een schatting, aangezien veel gevallen niet worden gemeld. Vermoed wordt dat het om minstens 30 miljoen gevallen gaat, waarvan 600.000 mensen er jaarlijks overlijden. (WHO, Wkly Epid Rec 1998 73(37) 11 sept.)
NAAR BOVEN
Complicaties van buiktyfus
Complicaties komen vaker voor bij mensen die in een laat stadium worden behandeld. Elk deel van het lichaam kan complicaties krijgen, aangezien het organisme zich via de bloedbaan verspreidt. De meest voorkomende complicatie is echter een gastro-intestinale bloeding of perforatie ten gevolge van maag- of darmzweren.
Andere complicaties kunnen zijn cholecystitis (ontsteking van de galblaas), hepatitis (ontsteking van de lever) of longontsteking.
In een klein aantal gevallen kan ondanks behandeling met antibiotica een terugval van de ziekte plaatsvinden. In dit geval is er opnieuw sprake van koorts, hoofdpijn en hoesten, maar er wordt over het algemeen goed gereageerd op een nieuwe behandeling met antibiotica.
Een complicatie op langere termijn is dat ongeveer tien procent van de patiënten tot drie maanden na de acute ziekte het organisme blijven afscheiden in hun feces (ontlasting); twee tot vijf procent blijft permanent drager van de bacterie. De kans om chronisch drager te worden neemt toe met de leeftijd en komt vaker voor bij vrouwen. Deze dragers hebben gewoonlijk geen symptomen en dragen de bacterie in hun galblaas. Soms is een cholecystectomie (verwijdering van de galblaas) noodzakelijk.
Buiktyfus is een belangrijke doodsoorzaak in ontwikkelingslanden vanwege het feit dat de patiënten in een laat stadium worden behandeld en het gebrek aan beschikbare behandeling. Voordat er behandeling met antibiotica was, was het algehele sterftepercentage ongeveer 10 à 20%. Nu is dit percentage door vroegtijdige diagnose en de juiste behandeling minder dan 2%, en deze sterfgevallen zijn vaak te wijten aan complicaties.
NAAR BOVEN
Preventie van buiktyfus
Buiktyfus is een ernstige ziekte, vaccinatie biedt daartegen bescherming. Een enkele dosis van het vaccin tegen buiktyfus (polysacharide-Vi) biedt drie jaar bescherming.
NAAR BOVEN
Laatst bijgewerkt: september 2009