Deze categorie bevat informatie over ziekten die een substantieel risico vormen op mortaliteit (overlijden) of morbiditeit (ernstige ziekte). Deze ziekten zijn soms wel, soms niet te behandelen. Hib-meningitis bijvoorbeeld is een relatief weinig voorkomende ziekte en kan worden behandeld als de ziekte op tijd wordt herkend. Vanwege de ernst van deze ziekte en het hoge sterftepercentage (ongeveer 10%), dat al jaren onveranderd is, is preventie echter van groot belang.

Difterie

• Difterie wordt veroorzaakt door een bacterie die een toxine (gif) produceert. Dit toxine veroorzaakt een ontsteking van de slijmvliezen in de neus- en keelholte waardoor de luchtwegen verstopt raken. Dit kan leiden tot overlijden door verstikking.
• Met antibiotica kunnen de bacteriën worden vernietigd, maar als er niet snel een antigif wordt toegediend, tast de toxine het hart en het zenuwstelsel aan met permanente schade tot gevolg.
• Aangezien personen de ziekte kunnen dragen zonder zelf symptomen te hebben, is immunisatie de enige effectieve manier om de ziekte te voorkomen.

Tetanus

• Sporen van tetanus zijn aanwezig in aarde. De betreffende bacterie produceert een toxine dat pijnlijke spierkrampen veroorzaakt waaraan men kan overlijden.
• Tetanus kan effectief worden voorkomen door immunisatie. 

Kinkhoest (pertussis)

• Kinkhoest wordt veroorzaakt door bacteriën die de keel en luchtwegen aantasten, met krampachtige hoestbuien en braken tot gevolg.
• De ziekte kan drie maanden aanhouden, waardoor het kind onnodig lijdt en het gezinsleven ernstig ontwricht raakt.
• Overlijden door kinkhoest komt het meest voor bij baby's jonger dan 1 jaar, en vooral bij baby's onder de zes maanden.
• Ernstige complicaties omvatten stuipen, beschadiging van de longen, longontsteking, hersenbeschadiging en bloedingen onder het bindvlies van het oog.

Hib (Haemophilus influenzae type b)

• Hib wordt veroorzaakt door een bacterie en kan worden behandeld als er snel antibiotica wordt gegeven.
• Voordat het vaccin werd ingevoerd in 1992, was Hib de meest voorkomende oorzaak van bacteriële meningitis bij kinderen onder de 5 jaar.
• Hib kan ook epiglottitis veroorzaken; hierbij wordt de ingang van de luchtpijp geblokkeerd, met overlijden door verstikking als mogelijk gevolg.
• Voordat vaccin ingevoerd werd, leidde Hib regelmatig tot overlijden of complicaties zoals blijvende handicaps waaronder doofheid en hersenbeschadiging.

Meningokokkenmeningitis C

• Baby's en tieners lopen het meeste risico op meningitis (hersenvliesontsteking) of septikemie (bloedvergiftiging) veroorzaakt door de bacterie uit de meningokokken groep C. Beide zijn zeer ernstige, levensbedreigende ziekten.
• Meningitis veroorzaakt door de groep C-bacterie kan worden behandeld met antibiotica als de infectie op tijd wordt herkend.
• De meeste gevallen van meningokokken C-ziekte kunnen worden voorkomen door een vaccin dat in 2002 in Nederland in het Rijksvaccinatieprogramma is ingevoerd. Sindsdien is het aantal baby's en tieners met dit type meningitis of septikemie drastisch gedaald.

Poliomyelitis (polio)

• Polio wordt veroorzaakt door een virus dat het hersenvlies en de zenuwen die prikkels naar de spieren sturen, aantast.
• De ziekte komt uitsluitend bij mensen voor en wordt verspreid via handen, voedsel of water dat is besmet door de feces van een besmet persoon. Het kan niet worden opgelopen in zwembaden.
• Polio kan resulteren in overlijden, meningitis, tijdelijke verlamming zoals kreupelheid, of permanente verlamming, waarbij de in ernstige gevallen de ademhalingsspieren worden aangetast.

De Wereldgezondheidsorganisatie wil dat polio wereldwijd wordt uitgeroeid, en richt campagnes op de paar landen waar polio nog steeds voorkomt.

Mazelen

• Het virus dat mazelen veroorzaakt is een van de meest besmettelijke virussen en zonder immunisatie zou iedereen risico lopen op het krijgen van mazelen.
• Het is geen lichte kinderziekte. Overlijden komt het meest voor bij kinderen onder de leeftijd van 1 jaar, en het minst bij kinderen tussen 1 en 9 jaar. Het risico op overlijden neemt echter bij ouderen weer toe.
• Mazelen wordt veroorzaakt door een virus en kan niet behandeld worden.
• Complicaties komen doorgaans voor bij ongeveer 15 op de 100 kinderen.
• Complicaties zijn onder meer oorontstekingen, bronchitis, longontsteking, koortsstuipen en encefalitis. Een zeldzame maar fatale complicatie is subacute scleroserende panencefalitis (SSPE). Dit kan optreden nadat een eerdere infectie met mazelen niet is herkend.

Bof

• Bof wordt veroorzaakt door een virus en wordt gekenmerkt door het een- of tweezijdig opzwellen van de oorspeekselklieren.
• Voordat het vaccin in Nederland werd ingevoerd, was bof de meest voorkomende oorzaak van virale meningitis en ziekenhuisopname voor kinderen onder de 15 jaar.
• Complicaties zijn onder meer meningitis, encefalitis, neurosensorisch gehoorverlies, pancreatitis, en ontsteking van de testis (orchitis) of van het ovarium (oöforitis).

Rodehond (rubella)

• Rodehond wordt veroorzaakt door een virus en is een licht besmettelijke ziekte.
• Als rodehond echter wordt opgelopen in een vroeg stadium van de zwangerschap, kan het in 90% van de gevallen leiden tot beschadiging van de foetus.
• Baby's kunnen doodgeboren worden of een of meerdere afwijkingen hebben, waaronder blindheid, grauwe staar, doofheid of beschadigd gehoor, hartafwijkingen, intra-uteriene groeiachterstand, achterlijkheid en door ontsteking veroorzaakte letsels van hersenen, lever, longen en beenmerg.

Hepatitis B

• Hepatitis B is een virale infectie die wordt verspreid via het bloed, en die kan worden herkend aan geelzucht en koorts.
• In 10% van alle gevallen leidt het tot chronische infectie, wat kan resulteren in levercirrose en leverkanker.
• Daarnaast blijft de drager een bron van besmetting voor anderen.
• Immunisatie tegen hepatitis B wordt aanbevolen voor alle baby's die door besmette moeders gebaard worden en voor kinderen waarvan een van de ouders afkomstig is uit een land waar hepatitis B veel voorkomt.

Laatst bijgewerkt: juni 2009